Điều đó tạo ra sự không đồng bộ giữa việc xây dựng chính sách và tổ chức thực hiện chính sách quản lý nhà nước với hoạt động này.

Ngày 12-7, tại TP.HCM đã diễn ra hội nghị tham vấn về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực quảng cáo.

Hỗn độn, nhếch nhác

Theo ông Nguyễn Văn Minh, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL TP.HCM, tại TP.HCM hiện có khoảng 2.500 công ty, cơ sở làm dịch vụ quảng cáo. Ngoài lợi ích về kinh tế, ngành quảng cáo còn tạo công ăn việc làm cho hàng chục ngàn lao động. Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp đáng được ghi nhận thì hoạt động quảng cáo cũng phát sinh nhiều hiện tượng tiêu cực. Chẳng hạn: quảng cáo bằng pano trên nóc các cao ốc nhưng không che chắn mặt sau, để khung sườn rỉ sét hoặc dựng chân quá cao nên không an toàn; các hoạt động quảng cáo, rao vặt gây mất trật tự an toàn giao thông và mỹ quan TP. Một số quảng cáo không tuân thủ quy định pháp luật gây phản cảm đến người xem: quảng cáo so sánh với sản phẩm khác, quảng cáo mặt hàng cấm…

Đồng tình, TS Lưu Vũ Hải, Cục trưởng Cục Quản lý phát thanh truyền hình và thông tin điện tử (Bộ TT&TT), cho rằng còn nhiều thông tin quảng cáo có nội dung phản cảm, không phù hợp với thuần phong mỹ tục VN. Đó là việc các quảng cáo sản phẩm băng vệ sinh; thuốc chữa bệnh đại tràng, trĩ, hắc lào được phát sóng trong giờ ăn tối trên truyền hình…

Một dãy panô quảng cáo của các trung tâm ngoại ngữ trên đường Điện Biên Phủ (quận Bình Thạnh, TP.HCM) gây mất mỹ quan đô thị vì choán không gian khá nhiều. Ảnh: HTD

Theo ông Hải, để đạt được mục tiêu lợi nhuận, các cơ quan báo chí đã tập trung phát triển doanh thu từ quảng cáo. Cạnh đó, sự buông lỏng quản lý hoạt động quảng cáo của những người đứng đầu các cơ quan báo chí đã khiến các sai phạm quảng cáo xảy ra ngày càng nhiều.

Việc treo gắn bảng hiệu, bảng quảng cáo gây mất trật tự mỹ quan của các cơ sở, doanh nghiệp (nhất là các cơ sở dạy ngoại ngữ, cửa hàng kinh doanh nhỏ lẻ); việc viết sai chính tả hoặc chỉ toàn tiếng nước ngoài là việc làm sai quy định. Những điều đó tạo thành khoảng không gian hỗn độn tại nhiều khu vực, gây bức xúc cho người dân TP, gây mất thiện cảm đối với du khách nước ngoài.

Quy định chồng chéo, trùng lặp   

TS Lưu Vũ Hải cho hay trước đây Chính phủ giao trách nhiệm quản lý nhà nước về quảng cáo cho Bộ Văn hóa-Thông tin. Tuy nhiên, sau khi Chính phủ sắp xếp các bộ, ngành vào năm 2007, mảng quản lý nhà nước về thông tin (trong đó có quản lý nhà nước về quảng cáo trên các phương tiện truyền thông) thuộc phạm vi quản lý của Bộ TT&TT. Thế nhưng cơ quan thay mặt Chính phủ thống nhất việc thực hiện quản lý nhà nước về quảng cáo lại là… Bộ VH-TT&DL. “Hiện Bộ TT&TT quản lý gần như tất cả các lĩnh vực quảng cáo. Như vậy, việc giao Bộ VH-TT&DL chịu trách nhiệm trước Chính phủ về việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với hoạt động quảng cáo là không hợp lý” - ông Hải nhấn mạnh.

Chia sẻ, PGS-TS Trần Thị Tâm Đan, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, cho rằng nội dung quảng cáo hiện nay được quy định ở nhiều văn bản pháp luật nên có sự chồng chéo, trùng lặp, gây khó khăn cho sự tiếp nhận của công chúng cũng như tổ chức, cá nhân có liên quan. Ví dụ, Pháp lệnh Quảng cáo quy định quảng cáo có mục đích sinh lời và không sinh lời, Luật Thương mại quy định quảng cáo có mục đích sinh lời, Luật Cạnh tranh quy định về quảng cáo cạnh tranh không lành mạnh. Ngoài ra, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật An toàn thực phẩm, Luật Dược lại quy định về quảng cáo đối với sản phẩm, dịch vụ cụ thể…

Với cách phân định chức năng quản lý nhà nước như hiện nay thì Bộ VH-TT&DL chỉ thực hiện quản lý nhà nước với hoạt động quảng cáo trên pano, bảng, biển công cộng… nhưng lại là đầu mối trình ban hành hoặc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quảng cáo. Trong khi đó, Bộ TT&TT mặc dù thực hiện quản lý nhà nước đối với hầu hết các phương tiện quảng cáo nhưng lại không phải là đầu mối xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật. Điều đó tạo ra sự không đồng bộ giữa việc xây dựng chính sách và tổ chức thực hiện chính sách quản lý nhà nước với hoạt động quảng cáo.